Dolar
Euro
Sterlin
Gram Altın
Çeyrek
Gümüş
8.0746 9.6592 11.1159 452.38 742.20 6.58
Hava Durumu

Haber / Genel


Tarih : 12/4/2020 12:00:00 AM   Güncelleme : 12/4/2020 12:00:00 AM

Hindistan siyaseti iktidarlara yön veren ismi kaybetti

Hindistan siyaseti iktidarlara yön veren ismi kaybetti


Hindistan siyaseti iktidarlara yön veren ismi kaybetti

Hint politikasi, kisa vakit önce en önemli perde arkasi isimlerinden biri olan ve uzun yillardir hizmet veren 71 yasindaki Ahmed Patel'i Kovid-19'a kurban verdi. Patel, hep perde gerisinde kalmayi tercih eden bir isim oldu faka gücünü ve nüfuzunu hep korudu. Su an Hindistan’in ana muhalefet partisi olan Hindistan Ulusal Kongresinin (Kongre Partisi) Baskani Sonya Gandi'ye de 20 yil vakitince siyasi danismanlik yapti. Patel, Kongre Partisinin Hindistan'i yönetmekte oldugu 2004 ile 2014 yillari arasinda, bakanlari belirlemek, siyasi baglantilari kurmak ve parlamentodaki faaliyetleri yönetmek gibi konularda etkili oldu. Elde ettigi nüfuz ve otorite göz önünde alindiginda, Hindistan'in bagimsizligini kazanmasindan bu yana geride biraktigimiz 73 yilda hiçbir Müslüman, ulusal politika bu tür bir konuma ulasamadi. Hindistan Parlamentosunun yerleskesinin karsisindaki caminin bir kösesinde gece geç saatlerde namaz kilarken görülebileceginiz sadik bir Müslüman olan Patel, her vakit düsük bir profilli bir politikaci olmayi tercih etti. Cuma namazindan önce musluklarda su kalmayinca cami avlusundaki kuyudan su çikarmaya çalisirken bile görülmüstü. O sirada namaz kilmak için gelen herkes Abdest alincaya kadar kuyunun basinda su pompalamaya devam etmisti. Kuyunun basindaki insanlar ülkenin en etkili isimlerinden birinin onlar için su pompaladigini bilmiyordu. Nazik tutumu, alçakgönüllü tabiati ve ilgi odagi olmaktan kaçinma egilimi, Hint politikasinda elde ettigi çekim gücüne uymuyordu. Ilk bakista katiyen güç sahibi biri gibi görünmüyordu. Kongre Partisinin 10 yillik iktidari vakitince, Basbakan Manmohan Singh yönetiminin bakan ve danismanlarinin, eyalet hükümetlerinin baskanlarinin atanmasina ve seçimlere katilacak adaylarin saptanmasina karar veren kisi oydu. Yeni Delhi siyasi çevrelerinde "Ahmed Bhai" (Ahmed kardes) olarak taninan Patel’in çalisma tipi da benzersizdi. Yeni Delhi'deki Rahibe Teresa Hilali Bulvari üzerindeki ufak ahsap evinin lambalari sabahin erken saatlerinde yanmis olurdu. Bu, Patel’in isinin basinda oldugunu gösterirdi. Dosyalari inceler, stratejiler gelistirir ve sabah namazina kadar telefonlara yanit verirdi. Bir bakima 7 gün 24 saat çalismak onun rutiniydi. Önde gelen politikacilar ve bakanlar, kisa bir görüsme için ufak ahsap evinin bahçesindeki çimenlerin üzerinde siraya girerlerdi.

Siyasi sir deposuydu

Bir keresinde onunla bir randevum vardi. Görüsmek için gittigimde Hindistan parlamentosunun üst kanadi Eyaletler Meclisinin (Rajya Sabha) Baskan Yardimcisini ve alt kanadi Halk Meclisinin (Lok Sabha) Baskani Meira Kumar'i ve birkaç bakani odasinin disinda beklerken gördüm. Beni içeri kabul ettiginde, meclis baskan ve baskan yardimcisinin disarda beklediklerini bilmiyor olma ihtimalini düsünerek disarida beklediklerini söyledim. O da alayci bir gülümsemeyle kendisinden yapmasini istedikleri isi edebiyete kadar bekleyebileceklerini söyledi. Onun, bir gazeteciye haber degerinde bir bilgi vermesini beklemek çilginlikti. Hindistan'in pek çok siyasi sirrina vakifti. Sik sik bu sirlarin kendisiyle bir arada mezarina kadar gidecegini söylerdi. Fakat gazeteciler agzindan rastgele bir laf almayi basarirsa da onu ne kabul etmez ne de onaylardi. Haber, kendi çikarina aykiri olsa bile kimseyi yaniltmayacagi bilindiginden “Evet.” ya da “Hayir.” demesi haberciler için yeterliydi. Onu ne vakit arayacak olursan ol, aramaya yanit verirdi, en kötü gece yarisindan sonra bir mesaj yazardi. Agustos 2011'de, Yeni Delhi'de politika muhabiri olarak çalisirken, ayni vakitde iktidardaki Birlesik Ilerleme Ittifaki'nin da baskani olan Sonya Gandi'nin bir vakitdir ortada görünmedigini fark ettim. Özel kalemi de randevularini iptal etmisti. Fakat yurt disina çiktigini ögrenebildim. Ama gene de seyahatinin niçin gizlendigi yanitlanmamis bir soruydu. Sonraki günlerde, ulusal bir hastanede saglik denetimi yaptirdigini ve tedavi için yurtdisina gitmesinin tavsiye edildigini ögrendim. Ofiste bu konuyu gündeme getirdigimde, editörler bunun büyük bir haber oldugunu ve lüzumlu onay olmadan yayinlanamayacagini söylediler. Ahmed Bhai'yi aradim ve beklendigi gibi gece yarisini atlattiktan sonra yanit verdi. Tek söyledigi, Gandhi'nin New York'taki bir kanser hastanesinde basari ile ameliyat edildigi oldu. Ertesi gün, biraz daha çesitli bilgi edindikten sonra, çalistigim yayin organi haberi verdi ve haber kisa vakitde yayildi. O vakitler batidaki Gucerat eyaletinin Basbakani Narendra Modi, Gandhi'nin rahatsizliginin niçin sakli tutuldugu sorarak haberi Twitter'da paylasti. Ister Kongre Partisinin büyük kurultayi olsun, ister parti genel merkezindeki rastgele bir toplanti, hem de ramazanda bir iftar organizasyonu, sahnenin kurulmasindan güvenlige, ses sisteminden misafirler için oturma düzenine kadar bütün düzenlemelere o karar verirdi. Kisa vakit sonra organizasyon basladiginda, arka siralara geçer ve siradan isçilerle bir kösede otururdu. Partinin en üst seviye karar alma organi Çalisma Komitesi'nin (CWC) bir delegesi olarak protokolde oturmak mecburiyetinde kaldiginda bile, o israrla medyanin gözünden uzak arka siralari tercih ederdi. Baskanlik sarayindaki rastgele bir ziyafette, büyükelçiliklerin ulusal gün kutlamalarinda ve hem de yabanci devlet adamlarinin ev sahipligi yaptigi resepsiyonlarda hiç görülmezdi.

Hükümeti kurtardi

2008'de Sol Partiler, ABD ile nükleer anlasmanin imzalamasi konusu ile ilgiliki desteklerini geri çektiginde, Kongre Partisi hükümeti azinliga düstü. Muhalefet kisa vakit sonra bir gensoru önergesi baslatti. ABD karsiti olarak görülen sol ve sosyalist Samajwadi Partisinin (SP) önergeyi destekleyerek hükümeti devirmesini bekliyorlardi. SP liderleri Mulayam Singh Yadav, Amar Singh ve seçkin bir bilim insani olan partinin eski genel baskani A.P.J. Abdul Kalam'i ikna edip hükümeti kurtarmak Patel'e kalmisti. Patel, Hint-ABD nükleer anlasmasinin faydalarini sosyalist liderlere izah etti ve onlar da anlasma lehine hükümete destek vereceklerini açikladilar. Kongre Partisinin, 2004-2014 yillarinda birlik hükümetine öncülük ettigi dönemde, nerdeyse bütün parlamento oturumlarinda Patel'in, iktidari ve muhalefeti belirli bir yasa tasarisini desteklemeye ikna etmek için Kongre salonunda kosturdugu görülürdü. Kongrenin kulislerindeki baglantilari hükümet için çok kullanisliydi. Kendisine ya da birlikte çalistigi liderlere karsi olsaniz, hem de onlar hakkinda sert sözler kullansaniz bile katiyen sinirlenmeyen nadir bir politikaciydi. 2004 yilinda, Hindistan Halk Partisi (BJP) liderligindeki hükümet, seçimlerde kaybettiginde görev vakiti sona eren Basbakan Atal Bihari Vajpayee, yeni hükümetin Hindistan için hayati olan dört politikayi -ABD ile stratejik ortaklik görüsmeleri, Pakistan ile baris süreci, nehirlerin birbirine baglanmasi ve kuzey-güney ile dogu-bati otoyollarinin yapiminin devami- sürdürmesini istedi. Nehirlerin birbirine baglanmasi disinda, yeni Basbakan Manmohan Singh bütün projeleri sürdürdü ve hem de onlari yeni civarlara tasidi. Pakistan ile baris vakitcine 2007 yilinda devam edilirken, Siaçen Buzulu (Hindistan, Pakistan ve Çin arasindaki yüksek rakimli stratejik bölge) ve Ban Ganga Nehri (Hindistan ve Pakistan'i birbirinden ayiran nehir) problemlerinin halledilmesi için bir anlasma imzalanmasina karar verildi. Bu problemlerin halledilmesiyle Cammu-Kesmir ve terörizm gibi daha zor problemlerin halledilmesine yardimci olmak ve Singh'in genel bir anlasma için Islamabad'a ziyaretinin önünü açmak için olumlu bir atmosfer yaratilacagina inaniliyordu.

Siaçen Anlasmasi'na muhalefeti

Fakat Subat 2007'de Pakistan’in Savunma Bakani Tarik Vesim Gazi anlasmayi tamamlamak için Hindistan’a geldiginde, Hindistan Seçim Komisyonu ülkenin en büyük eyaleti Uttar Prades’te eyalet meclisi tercihlerini duyurmustu. Partinin aday listesinin sonuçlandirilmasi için düzenledigi çalisma toplantisina katilan Patel, vakitcin devam etmesi ve Siaçen yüksekliklerinden asker çekilmesi konusu ile ilgili uzlasmak üzere olan Basbakan Singh’e karsi çikti. Kulislerden sizan verilere göre, Patel, Kongre Partisi Baskani Gandi’nin huzurunda, muhalif BJP'nin Kongre'yi marjinallestirmek için buzulu terk eden askerlerin resimlerini göstererek münakasa baslatacaklarini vurgulamisti. Bu toplanti sirasinda, kuzeydogu eyaletlerini gezmekte olan Genelkurmay Baskani J. J. Singh'in anlasmaya açikça karsi çiktigi haberi geldi. Bu Singh için bir sürprizdi. Çünkü daha birkaç gün önce, Milli Güvenlik Kurulu toplantisinda anlasmayi onayladigini söylemisti. Patel’in Siaçen anlasmasina muhalefeti, Hindistan-Pakistan baris vakitcinin sekteye ugrayacaginin isaretiydi. Ayni yil, Pakistan'da dönemin Cumhurbaskani Pervez Müserref de hukukçularin kiskirtmalariyla ugrasmak mecburiyetinde kaldi. Ironik bir sekilde ne BJP ne de Kongre, Uttar Prades eyalet tercihlerini kazanabildi. Her ikisi de ezildi ve Hindu kast düzeneginin en alt katmanindaki Dalitler’in destek verdigi Halkin Çogunlugu Partisi (BSP) tercihleri kazandi. Kongre Partisi üyeleri, Patel'in Singh'e partinin ya Hint-ABD nükleer anlasmasi için ya da Pakistan ile baris vakitci için kamuoyu meydana getirmek üzere tercih yapmasi lüzumluligini söylemesini istedi. Singh, nükleer anlasmayi seçti. Hindistan’in su anki Disisleri Bakani Subramanyam Jaishankar, eski bir diplomatti ve Washington'daki baglantilarini kullanarak Hint-ABD nükleer anlasmasinin sonuçlandirilmasi için yorulmadan çalisti. Singh, 2013'te onun disisleri bakani olmasini istedi. Fakat Patel'in, ABD yanlisi sadik bir diplomatin iktidardaki Kongre Partisinin ilkelerine uymayacagi gerekçesiyle atamayi kabul etmezek Sujata Singh’i disisleri bakani olarak atanmasina ön ayak olduguna inaniliyor. Fakat Singh, 2015 yilinda Basbakan Modi dogrultusundan görevden alindi ??ve yerine emekli olmasina yalnizca birkaç günü kalmis olan Jaishankar geldi.

Modi’yi basbakanliga götüren yolu açti

Kongre Partisi, 2002 yilinda Gucerat'taki Müslümanlarin katledildigi hadiseler niçiniyle panige kapilan laik ve liberal güçlerden meydana gelen bir ittifaki birlestirerek iktidari ele geçirdiginden, çogu parti lideri o vakitte Gucerat Basbakani Narendra Modi aleyhine ceza davasi açmak için bastiriyordu. Fakat Modi gibi Gujaratli olan Patel, Modi'yi siyasi olarak mahkum etmeyi tavsiye ederek agirligini koydu. Böylece gerçekte Modi'nin yükselisinin ve basbakan olmasinin yolunu açti. 2017'de Basbakan Modi ve Içisleri Bakani Amit Shah, Eyaletler Meclisi tercihlerinde onu yenmek için çok çalisti. Fakat basarili olamadilar. Kariyeri vakitince üç kez Halk Meclisine seçildi ve birkaç dönem de Eyaletler Meclisi delegesi olarak kaldi. Ahmed Bhai’nin liderine olan sadakati, kisisel bütünlügü, ilgiden uzak durmasi, alçakgönüllü tabiati ve hosgörüsü, bugünümüzde politika koridorlarinda pek görülmeyen özelliklerinden bazilariydi. Gandi, Ptel'in ölümünün ardindan, samimi bir takdirle onun kendisi için bir problem giderici ve kriz yöneticisinden daha çogu oldugunu söyledi. Onu, "sessizce ama etkili bir sekilde kamuoyunun gözünden ve kamera isiklarindan uzakta çalisan, kusursuz bir organizasyon adami" olarak tanimlayarak "Ahmed bizi terk etti ama anilari yasayacak." dedi. Hosçakal Ahmed Bhai. Huzur içinde yat. Sair Ikbal'in sözleriyle: "Hazirliksiz olanlar ölümün hayatin sonu oldugunu düsünür. Ölüm hayatin aksami olarak görünür, ancak gerçekte sayisiz yasamin sabahidir." [Iftikhar Gilani - Anadolu Ajansi Ingizce Haberler Editörlügü Asya-Pasifik Masasi Basmuhabiri]

Yorum Yazın (Üye Olmadan'da Yorum Yazabilirsiniz)
Hava Durumu


Yorumlar

Bu Habere Henüz Yorum Yapılmamıştır.

Tüm Haberleri Gördünüz

Hızlı Anket


Düşünceniz Nedir?

Önümüzdeki Günlerde Cumhurbaşkanlığı Seçimi Olsa Kime Oy Verirsiniz?