Dolar
Euro
Sterlin
Gram Altın
Çeyrek
Gümüş
8.0745 9.7126 11.1758 451.65 740.97 6.61
Hava Durumu
11 ºC

Haber / Ekonomi


Tarih : 12/4/2020 12:00:00 AM   Güncelleme : 12/4/2020 12:00:00 AM

Konut stokunun eritilmesinde kamu bankalarinin payi büyük

Konut stokunun eritilmesinde kamu bankalarinin payi büyük


Konut stokunun eritilmesinde kamu bankalarinin payi büyük

Kamu bankalarinin birinci el konutlara daha düsük faiz seviyesi sahibi olan kampanyalari, birinci el konutlardaki stokun eritilmesine ve sektörde etkinlik gösteren firmalara nakit akisi saglanmasina önemli katki sagladi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi'nin (TCMB) 31 sayili Finansal Istikrar Raporu'nda ikamet hedefli konut satislarinin duraganlasmaya basladigi 2018 yilindan itibaren kamu bankalari öncülügünde baslatilan konut kredisi kampanyalari ve kampanyalarin etkilerine dair verilere yer verildi. Konut kredilerinin uzun vadeli olmasi ve kullandirimlarin büyük montanlar durumunda yapilmasi nedeniyle faiz miktarlari geleneksel olarak konut istegi üstünde son derece etkili bulundugu görüldü. Tarihsel olarak konut kredisi faiz miktarlarinin degisimi ile ipotekli konut satislari arasinda çok yüksek negatif korelasyon (yüzde - 93) hesaplandi. Bu baglamda konut kredisi faiz miktarlarindaki yüksek seviyeler ipotekli satis payindaki düsüsü de beraberinde getirdi. Faiz miktarlarinin yüksek seyrettigi dönemlerde bilhassa yatirim hedefli konut alimlarinin duraganlastigi ve konut isteginin ötelendigi, ertelenen istegin faizlerin düstügü dönemlerde satislari süratlendirdigi degerlendirildi. Özellikle faiz miktarlarinin konut müsterisi için psikolojik üst sinir olarak kabul edilen yüzde 1'in altina inmesi konut istegini canlandirmada son derece etkili oldu. 2013 yilinda ipotekli konut satislari toplam satislarin ortalama yüzde 40’ini olustururken, takip eden yillarda bu miktar azalarak önce ortalama yüzde 33'e, 2018 yiliyla bir arada ise yüzde 20-25 seviyelerine geriledi. Bankalar son döneme özgü belirsizliklerden ötürü konut kredisi kullandirimlarinda temkinli bir yaklasim sergiledi. 2019 yilinda kamu bankalari öncülügündeki kampanyalarla canlanarak Eylül 2019’da yüzde 39 seviyesine ulasan ipotekli konut satis miktarlari yili ortalama yüzde 25 civarinda tamamladi. 2020 yili yaz aylarinda gene kamu bankalari öncülügünde baslatilan kampanyalarla söz hususu miktar temmuz ayinda yüzde 57 ile rekor bir düzeye ulasirken, ekim ayinda yüzde 42 olarak gerçeklesti. Konut kampanyalari, konut satis kompozisyonundaki ilk (birinci) el ve ikinci el konut satis dagilimini da etkiliyor. Birinci el ve ikinci el konut satislari 2013-2018 döneminde birbirine yakin seyretti. 2018 yilindan itibaren ise birinci el konutlarin payi gerileyerek 2019'da yüzde 38'e, 2020'de ise yüzde 31'e düstü.

Yakin dönem konut kampanyalari

Kamu bankalarinin konut kredisi faiz miktarlarini aylik yüzde 1’in altina çektigi kisa dönemli kampanyalar konut isteginin duraganlastigi dönemlerde istegi canlandirmada etkili oldu. Kampanyalar kamu bankalari öncülügünde baslatilmis olmakla bir arada, özel bankalar da benzer kosullarla istirak ederek piyasadaki canlanmayi destekledi. Ilk olarak 2018 yili mayis ayinda yansiyan maliyet avantajli kampanyayi Aralik ayinda bankalarin anlasmali insaat firmalarini da dahil ettigi kampanyalar izledi. 2019 yili haziran ayindaki kampanyalar enflasyona endeksli fiyatlamalarla desteklendi ve enflasyondaki düsüs beklentileri istegi canlandirmada etkili oldu. Ayni yilin agustos ayinda ise konut kredisi faiz miktarlarinin yüzde 1 sinirinin altina indirilmesi ve özel bankalarin faiz indirimlerine daha yogun istiraki bir süredir ertelenen talepteki canlanmayi beraberinde getirdi. Son olarak, koronavirüs salgini sebebiyle durma noktasina gelen sektörün canlandirilmasi suretiyle haziran ayinda yeni bir kampanya yasama geçirildi. Kampanya kapsaminda faiz miktarlari birinci el ve ikinci el konutlar için sirayla yüzde 0,64 ve 0,74 olarak belirlenerek tarihsel ortalamalarinin son derece altina çekildi. 12 aylik geri ödemesiz 15 seneye kadar vadeli ve artirilmis kredi-deger miktarlariyla konut kredisi kullanim olanagi sunuldu. Kampanya kapsaminda konut alimlari bilhassa haziran ayinin tamami ve temmuz ayinin ilk yarisi süresince artis gösterdi. Agustos ayinin ilk haftasiyla bir arada konut faizleri artti, 12 aylik geri ödemesiz dönem kaldirildi ve azami kredi vadesi 15 yildan 10 seneye çekildi.

Birinci ve ikinci el konut fiyatlari arasindaki fark açildi

Kamu bankalarinin birinci el konutlara daha düsük faiz seviyesi sahibi olan kampanyalari birinci el konutlardaki stokun eritilmesine ve sektörde etkinlik gösteren firmalara nakit akisi saglanmasina katki verdi. 2018 yilindan bu yana konut pazarindaki artan girdi maliyetlerinin durgun talepten ötürü konut fiyatlarina sinirli olarak yansitilmis olmasi, kampanyalarin olusturdugu talep artisina bagli fiyat etkinliklerini de beraberinde getirdi. Maliyetlerin konut fiyatlarina yansitilmasiyla birinci ve ikinci el konut fiyatlari arasindaki fark açildi. Birinci el konutlara yapilan göreli avantaja karsin talep, fiyat yönünden daha karsilanabilir civarda kalan ikinci el konutlara kaydi.

TÜIK bilgilerine göre yillik bazda konut satislari gelisimi söyle:

Yillik Konut Satisi (Adet) Ipotekli Satis (Adet) Ipotekli Satis Payi (%) Ilk Satis (Adet) Ilk Satis Payi (%) 2013 1.157.190 460.112 40 529.129 46 2014 1.165.381 389.689 33 541.554 46 2015 1.289.320 434.388 34 598.667 46 2016 1.341.453 449.508 34 631.686 47 2017 1.409.314 473.099 34 659.698 47 2018 1.375.398 276.820 20 651.572 47 2019 1.348.729 332.508 25 511.682 38 2020/10 1.280.852 534.256 42 396.184 31 Murat Birinci

Yorum Yazın (Üye Olmadan'da Yorum Yazabilirsiniz)
Hava Durumu


Yorumlar

Bu Habere Henüz Yorum Yapılmamıştır.

Tüm Haberleri Gördünüz

Hızlı Anket


Düşünceniz Nedir?

Önümüzdeki Günlerde Cumhurbaşkanlığı Seçimi Olsa Kime Oy Verirsiniz?