Dolar
Euro
Sterlin
Gram Altın
Çeyrek
Gümüş
8.0729 9.7084 11.1698 452.16 741.80 6.63
Hava Durumu
18 ºC

Haber / Dünya


Tarih : 11/30/2020 12:00:00 AM   Güncelleme : 11/30/2020 12:00:00 AM

Iranli nükleer bilimci Fahrizade suikastinin bilinen ve bilinmeyenleri

Iranli nükleer bilimci Fahrizade suikastinin bilinen ve bilinmeyenleri


Iranli nükleer bilimci Fahrizade suikastinin bilinen ve bilinmeyenleri

Iranli bilim insani ve nükleer programin mimarlarindan Muhsin Fahrizade'nin suikasti ülkede tartisilmaya devam ederken, olay bilinmeyen yönleriyle uluslararasi kamuoyunda da büyük yanki uyandirdi. Suikast, Fahrizade kuzeydeki Mazenderan eyaletine bagli Rostem Kala sehrinden Tahran'a dogru gelir iken baskentin dogusundaki Demavend ilçesinde bagli Abserd semtinde gerçeklestirildi. Fahrizade yarali olarak helikopterle hastaneye kaldirildi fakat bütün müdahalelere karsin kurtarilamadi. Nükleer bilimciyle beraber bir korumasi da hayatini kaybetti. Gözde isimlerden biri olmasi ve daha önce de suikast girisiminde bulunulmasina karsin Fahrizade'nin yeteri kadar korumasi yoktu. Yanindaki korumalardan birtakimlarinin da olay mahalline birkaç kilometre kala eskortu terk ettikleri belirtiliyor. Suikasta dair su ana kadar yakalanan ya da gözaltina alinan kimse yok. Istihbarat Bakanligi, saldiriyi saglayan teröristlere dair ipucu elde ettiklerini belirtti fakat ayrinti vermedi. Savunma Bakani Emir Hatemi, suikast sirasinda çatisma yasandigini ve korumalardan 2 kisinin yaralandigini konustu. Hatemi, aracin önce amaç alindigini ve sonrasinda 10-15 metre yakinindaki bir kamyonetin patlatilmasi sonucunda Fahrizade'nin agir yaralanarak hayatini kaybettigi verisini paylasti. Fahrizade, Savunma Bakanligi Arastirma ve Inovasyon Kurumu Baskani, Savunma Bakan Yardimcisi ve askeri bir kurum olan Imam Hüseyin Üniversitesi'nde fizik profesörü gibi görevlerinin yani sira askeri alandaki etkinlikleriyle taniniyordu. Israil Basbakani Binyamin Netanyahu, Nisan 2018’de Israil istihbarat servisi Mossad’in, Iran nükleer çalismalarindan ele geçirdigini iddia ettigi çok sayida belgeyi kamuoyuyla paylasmisti. Bu toplantida Netanyahu, Fahrizade’nin Amad adli bir projenin basinda bulundugunu ileri sürmüs ve "Bu ismi unutmayin" ifadesini kullanmisti. Mossad'in 2018 yilinda Fahrizade'ye suikast girisiminde bulundugu fakat basarili olamadigi iddia ediliyor. Fahrizade'nin öldürülmesinin gerisinde Israil'in bulundugu iddialarindan sonra Iran'dan gelecek rastgele bir misilleme olasiligina karsi Tel Aviv idaresi dünya genelindeki büyükelçiliklerinde alarm civarini yükseltti. Iran Cumhurbaskani Hasan Ruhani, suikastin ardinda Israil'in bulundugunu ve ABD Baskani Donald Trump'in görevden ayrilmadan "kaos" amaçledigini ifade ederek, "Israil'in tuzagina düsmeyeceklerini ve cevabi ideal vakitte vereceklerini" konustu. Israil Yerlesim Birimleri Bakani Tzachi Hanegbi, Fahrizade suikastinin kim dogrultusundan düzenlendigine dair fikrinin olmadigini konustu fakat Amerikan New York Times (NYT) gazetesine konusan ve adi açiklanmayan kidemli bir Israilli yetkilinin sözleri ilgi çekti. Henüz Israil idaresi Fahrizade'nin öldürülmesini adeta kabul etmezken, söz hususu Israilli yetkili, Tel Aviv idaresinin suikasti düzenledigini dolayli olarak kabul etti. Yillardir Fahrizade'nin adimlarini takip etmekle görevli bulundugunu belirten yetkili, "Iran'in nükleer programina karsi lüzumlu adimlari atmaya devam edecegiz. Bay Fahrizade dogrultusundan sekillenen Iran'in nükleer silahlara sahip olma arzusu mühim bir tehdit olusturuyordu ve dünya (Fahrizade'nin öldürülmesi hususunda) Israil'e tesekkür etmeli." ifadelerini kullandi.

Suikasta dair yanit bekleyen sorular

Fahrizade'ye niçin yeterli koruma verilmedigi ve güvenliginin iyi saglanmadigi olayla alakali en çok dile getirilen sorularin basinda geliyor. Iran'in yari resmi Fars Haber Ajansi (FHA) suikastin, saldirganlar dogrultusundan degil yol kenarina birakilan bir kamyonete monte edilen otomatik silahla gerçeklestirildigi iddia etti. Savunma Bakani ve baska yetkililer ise suikastin silahli saldirganlar dogrultusundan yapildigini belirtti. Suikastin nasil bulundugu, saldirganlarin kaç kisi olduklari ve koruma ekibinin kaç kisiden olustugu netlik kazanmazken, sunlar da yanit bekleyen sorular arasinda yer aliyor. Fahrizade'nin aracinin silahli saldirganlar dogrultusundan mi amaç alindigi yoksa otomatik silahla mi tarandigi sorunu de belirsiz. Yine FHA'nin haberine göre, konvoya liderlik eden koruma timlerine ait vasitalardan biri olay yerine birkaç kilometre kala Fahrizade'nin gidecegi yeri denetim etmek ve oranin güvenligini saglamak suretiyle eskorttan ayrildi. Tam o esnada sikilan mermilerin çikardigi ses niçiniyle vasita durdu ve Fahrizade sesin motor arizasindan kaynakli bulundugunu düsünerek vasitatan indi.

Koruma ekibinin bir bölümünün suikasttan kisa vakit önce Fahrizade'den ayrilmasinin raslanti olup olmadigi merak ediliyor.

Iran'da hükümete bagli olarak etkinlik yürüten Istihbarat Bakanligi ile Devrim Muhafizlari Ordusu içeriginde çalisan istihbarat birimi arasindaki rekabet ve anlasmazlik bu olayla beraber tekrardan gündeme geldi. Reformistlere yakinligiyla taninan birtakim isimler bu olayda istihbarat zaafi bulundugunu ve ABD ve Israil'in en mühim birimlere sizdiklarini ileri sürdü, Hükümet Sözcüsü Ali Rebii ise bu iddialari elestirdi. Iran'in bu suikasta nasil yanit verecegi ve misillemeyi nerede gerçeklestirecegi da merak hususu. Tahran idaresi, yil basinda ABD dogrultusundan öldürülen Kasim Süleymani'ye misilleme suretiyle ABD'nin Irak'taki üslerini amaç almisti. ABD'de tercihleri kazanan Demokrat aday Joe Biden'in nükleer anlasmaya dönebilmesi ve yaptirimlari kaldirabilmesi için Tahran idaresinin ABD misyonlarina ve müttefiklerine rastgele bir zarar vermemesi gerektigi tarafinda genel bir kani olsa da Iranli askeri yetkililer "intikamin" alinacagini ifade ediyor. Muhafazakar gazeteler de intikam söylemini mansetlerine tasiyor. Tahran idaresinin, Trump'in görev süresinin dolmasina asagi yukari bir buçuk ay kala gerginligi artirmayi mi seçecegi yoksa yeni bir uzlasi için sogukkanliligi mi tercih edecegi merak hususu. Bazi muhafazakar isimler de "stratejik sabrin" nereye kadar olacagi tarafinda elestiriler dile getiriyor. Bu arada Fahrizade, askeri alandaki çalismalari ve Savunma Bakanligina bagli olarak nükleer çalismalarin mimari olarak bilinmesine karsin suikastin sonrasinda Iranli yetkililer, bilim adaminin saglik alanindaki hareketlerini ön plana çikardi.

Yorum Yazın (Üye Olmadan'da Yorum Yazabilirsiniz)
Hava Durumu


Yorumlar

Bu Habere Henüz Yorum Yapılmamıştır.

Tüm Haberleri Gördünüz

Hızlı Anket


Düşünceniz Nedir?

Önümüzdeki Günlerde Cumhurbaşkanlığı Seçimi Olsa Kime Oy Verirsiniz?